New York 400 jaar: Een spiegel van hoe EUROPEES de Nederlandse geschiedenis is…
Russell Shorto
Het boek is vrijwel onmiddellijk (mei 2004) in het Nederlands vertaald als: Nieuw Amsterdam - Eiland in het Hart van de Wereld.
(te bestellen bij BOL.COM - klik op boekomslag hierboven)
In 1609 zeilde Henry Hudson in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie vanuit Amsterdam de Atlantische Oceaan over, op zoek naar een “Noord-West Passage” van Holland naar Oost-Azië. De brede delta van de rivier die later Hudson’s naam zou krijgen, bleek niet de verhoopte doorvaart te bieden. In de volgende jaren werd er op Manhattan een handelspost gevestigd en verrezen enkele landbouw-dorpen op de eilanden en rivieroevers in de buurt.
“Nieuw Amsterdam” was een erg gematigd economisch succes. Handel met Indianenstammen (huiden) leverde nu en dan wat op. De nederzetting trok ook niet bepaald de economische en culturele elite van de Lage Landen als migranten aan. Dronkenschap, hoererij en misdaad tierden er welig. Kortom, de Hollanders gedroegen zich jegens de oorspronkelijke bewoners heel wat minder beschaafd dan de Moslim-immigranten, die, volgens zeggen, tegenwoordig bezig zijn om Nederland “over te nemen”.
Een vroege versie van de “multiculti”-discussie
In dat verband is het interessant om te weten, dat Shorto’s boek voor een groot deel draait om het ideologisch conflict tussen de jonge rechtsgeleerde Verdonck en de autoritaire éénbenige gouverneur Peter Stuyvesant. De eerste wilde de moderne, democratische ideeën van Hugo De Groot invoeren en bepleitte respect voor de inheemse cultuur. De tweede wilde daar niets van weten. Omgezet naar de tegenwoordige tijd, zou je kunnen zeggen, dat de zeventiende-eeuwse Verdonck een naieve “goedmens” van de “grachtengordel” genoemd zou worden, terwijl Stuyvesant vergeleken zou kunnen worden met de twintigste-eeuwse Rita Verdonk. - What’s in a name?
Wat heeft Europa ermee te maken?
Terug naar Frans Timmermans. Waarom stuurt de Nederlandse regering een minister van Europese Zaken naar New York? Dat is minder gek dan het lijkt. Immers, na ruim veertig jaar werd de kolonie door de Engelsen veroverd en bij de vrede die op de zoveelste Engelse Oorlog volgde, voor Suriname ingeruild. Nieuw Amsterdam werd New York. De meeste Nederlandse settlers bleven. En in de eeuwen daarna, mengden ze zich met alle andere Europeanen (en later niet-Europeanen) die in golven op de kusten van Manhattan, Brooklyn en New Yersey aanspoelden. De Hollandse bijdrage is nog altijd zichtbaar. Maar is ondergeschikt aan het nieuwe elan, dat cultureel, staatkundig en sociaal-economisch door al die immigranten samen gestalte is gegeven in New York. En in de hele VS.
Op zoek naar Nederlandse waarden en cultuur - in New York!
Daarom is het zo goed, dat de minister (’staatssecretaris’ in Den haag en omgeving) van Europese Zaken erheen gegaan is. Want New York toont, waarin Nederlanders door hun cultuur van respect en communicatie zo sterk zijn: door handel, wetenschappelijke uitwisseling, interesse voor wat andere Europeanen beweegt, konden ze, met behoud van eigen waarden een belangrijke bijdrage leveren aan het Grote Avontuur dat New York heet. Dat is precies, wat nederlanders te weinig doen, nu Europa zelf een dergelijk proces doormaakt.
New York: ‘A distant mirror’ voor Nederland in Europa?
In plaats van krampachtig een historische “canon” van Nederlandsheid te zoeken bij types als Michiel De Ruyter, Jan Pietersz Coen en Peter Stuyvesant, van wie men denkt dat ze een puur-hollandse heldhaftigheid vertegenwoordigen die de ‘grachtengordel’ zo mist, zou men kunnen kijken naar de Verdoncks (met c), naar Grotius, naar de Patriotten die mede de Franse revolutie (die een Europese Revolutie was) gestalte gaven.
Want de Nederlandse geschiedenis is Europees en de Nederlandse cultuur is niet te verstaan zonder haar Europees kader. 400 jaar New York is ook een verre afspiegeling, ‘a distant mirror’ (Simon Schama), van wat Nederland in Europa zou KUNNEN zijn …
- Een eerste versie (in het Engels) van dit artikel verscheen 7 september in HUIBSLOG.
-The At Home in Europe version of this article was reprinted at Agoravox
Technorati Tags: New York City, Amsterdam, Russell Shorto, Cultural Diversity, Europe




We kunnen Wilders natuurlijk niet verbieden, om in Israël te spreken. Hij mag tenslotte overal en vrijuit spreken in Nederland. En dat hoort ook zo. De man is in de Tweede Kamer gekozen, samen met een meestal zwijgend groepje extremisten. Hoewel Wilders zo veel mogelijk vermijdt, om rechtstreeks in debat te moeten treden met anti-racisten, is ons de weg vrij, om overal waar dat kan en mag, zijn beweringen te weerleggen en te pleiten voor een humanere benadering van de vreemdeling.







nen türken holte ich einst mir ins haus,
‘n turk haalde ik me eens in huis
schon warf er meinen kühlschrank hinaus.
meteen gooide hij mijn koelkast eruit.
der sei nicht rein, gefüllt sei er,
die was niet schoon, want gevuld,
mit fleisch vom schwein,
met vlees van ‘t zwijn,
verletzt hätt ich ihn, das mache ihn krank,
gekwetst had ik hem, hij was er ziek van,
er ekele sich, vor diesem gestank,
hij vond die stank afschuwelijk,
er wollte asyl, er hatte nicht viel,
hij wilde asyl, hij bezat niet veel,
nur einen koffer der marke persil,
slechts een koffer van het merk persil*),
arbeiten wollt er, im garten und haus
werk wilde hij doen, in tuin en huis
für kost und logie, da wirft dieser arsch
voor kost en inwoning, en toen gooide de rotzak
meinen fernseher hinaus.
ook nog mijn TV eruit.
beleidigt sagt er, ich sei ein rassist,
beledigd, zegt hij, dat ik ben een racist,
des nachbaren hund an die sträucher pi..t
wiens buurman’s hond tegen de struiken pi..t
ich sollte ihn töten, das widerlich vieh,
ik zou dat akelige beest moeten doden,
er sei tief verletzt,
hij was diep gekwetst,
ich verstand nur noch pi.
dat ik nog slechts naar PI**) luister.
ich schaute nen film, aus uralten zeiten,
ik bekeek een film uit oeroude tijden,
als perser und griechen sich mal wieder streiten,
toen perzen en grieken weer eens oorlog voerden,
da kippt in den beamer er wasser hinein,
en daar giet hij water in de beamer,
das sei ganz mieses film, rassismus in pur,
dat is immers een rotfilm, puur racisme,
und sowieso, ich beleidigte ihn nur.
en trouwens, ik deed niets anders dan hem beledigen.
sei ich aber moslem, ganz so wie er,
maar als ik moslim zou zijn, zoals hij,
dann hätt ich es leichter und ganz viele weiber,
dan zou ik het beter hebben en heel veel vrouwen bezitten
die könnte ich f.cken, fast rund um die uhren,
die kon ik dan n..ken, bijna het klokje rond,
mein frau und mein tochter, das seien nur huren,
mijn vrouw en mijn dochter, dat zijn slechts hoeren,
verhüllt sollten sie über die straßen nur gehn,
ze zouden alleen gesluierd over straat mogen lopen,
beleidigt sei er, ich muß das verstehn,
dat beledigt hem, dat moet ik toch begrijpen,
da reichte es mir, wollt los werden ihn,
toen had ik het wel gehad, wilde van hem afkomen,
da nimmt dieser typ nen eimer benzin
en dan neemt dat type een emmer benzine,
er zündet sich an und schreit gellend hell,
steekt zichzelf in brand ***) en schreeuwt om het hardst,
schon waren die sanis, und presse zur stell
en meteen waren de ambulances en de pers ter plekke,
sie konnten ihn retten, den armselgen tropf,
ze konden hem redden, het zielige mannetje,
dafür nam man mich … vom staat her beim schopf,
en tegelijk pakte men mij … van staatswege op
ein nazi sei ich, ein dreckiges schwein,
een nazi was ik, een vies varken,
in den knast sollte ich, wie konnte das sein,
de nor moest ik in, hoe is het mogelijk?
mein haus ist kaputt, der garten und mehr,
mijn huis is kapot, net als de tuin en de rest,
mein tochter hat angst, um mam und auch paps,
mijn dochter is bang vanwege paps en mams,
ich will nur noch weg, hoffentlich klappts,
ik wil alleen nog maar weg, hopelijk lukt dat,
weg nur von hier, dem land der idioten,
weg van hier, van dit idiotenland,
regiert von den türken, gestützt von den roten.
geregeerd door de turken, met steun van de roden.
meine heimat ist bald ein riesiges land,
mijn vaderland zal straks een reusachtig land zijn,
dvon vielen gehasst, usa wirds genannt,
dat door velen wordt gehaat, en dat usa wordt genoemd,
ich fühle mich wohl, bin jetzt wieder frei
ik voel er me best, nu ben ik weer vrij
genug von dieser gutmenschelei,
verlost van al die “goedmenserij” ****)
nie wieder, sag ich, werd ich mir das geben,
nooit weer, zeg ik, zal zoiets me weer gebeuren,
freiheit und recht, das höchste im leben,
vrijheid en recht, het hoogste van het leven,
verarscht hat man mich, belogen, betrogen,
men heeft me de goot in getrapt, belogen en bedrogen,
ein nazi sei ich, dann wirds wohl so sein.
ben ik een Nazi? OK, dan moet het maar.
als dank für mein herz, trat man auf mich ein.
als dank voor mijn goedheid, kreeg ik een trap na.
der tag ist nicht fern, da wird man mich rufen,
de dag is niet ver, dat men een beroep op me zal doen,
über den teich, der niemals uns trennt,
van de andere kant van de grote vijver, die ons nooit scheidt,
wenn deutschland, europa, die welt wieder brennt,
als Duitsland, Europa en de wereld weer branden,
dann werde ich da sein, für freiheit und recht,
dan geef ik present, voor vrijheid en recht,
mit stahlhelm und stiefel, gewehr und granat,
met staalhelm*****) en laarzen, geweer en granaat,
gegen grüne und rote und türkische saat.
tegen Groenen en Roden en Turks zaad.
Het dichtwerk is ook daarom interessant, omdat het vele elementen van de PI-schizofrenie bij elkaar brengt.
“Ik ben intussen wel wat gewend. Maar dit heeft zelfs mij voor korte tijd met stomheid geslagen”, commentarieert Dietmar Näher in PK.
Gelukkig dat een meerderheid van de huidige Duitsers er net zo over denkt als hij. Wat gebleken is bij de recente deelstaatverkiezingen in Hessen, waar de hetze tegen immigranten van premier Koch door de kiezers gevoelig is afgestraft.